Dolfijnen spotten
Hallo allemaal,
Vanmorgen ging toch weer vroeg de wekker. Gisteravond zijn onze plannen gewijzigd, wij kregen namelijk te horen dat wij in plaats van de snorkeltoer ook mee konden gaan op de dolfijnentoer, maar dan moesten we wel al om 7 uur vertrekken. Nou, vroege opstaanders als wij zijn, was dat voor ons geen enkel probleem ;-)
Dus zaten wij om half 7 al aan ons ontbijt, weer een lekker bananenpannenkoekje, papaja-sapje dit keer en vol was ons buikje weer…….
Spullen gepakt en vol verwachting op de boot gestapt. Zou ik dan toch echt die dolfijnen van dichtbij te zien krijgen? Fred heeft dit al een paar keer van dichtbij mee mogen maken, maar ik nog nooit.
Na een klein uurtje varen, begon de bemanning van onze boot toch een beetje onrustig te worden en wezen zij in de verte, ik zag in de eerste instantie nog niets, ja, een tweetal boten in de verte… maar verder, echt niets…… Toch voeren wij daarheen en de bootsman gebaarde steeds dat wij toch echt die kant op moesten kijken.
Even later was het zover en ja, hoor, hij had hartstikke gelijk!! Dolfijntjes sprongen op en neer in het water. Opeens waren ze ook dicht bij de boot en als mijn arm lang genoeg zou zijn, zou ik ze zo aan kunnen raken. Prachtig, wat zijn het toch een gracieuze beesten! Zo sierlijk en snel als dat zij door de golven snijden, zo wondermooi om te zien. Het is met recht de kers op de taart van onze toch al oh zo mooie vakantie! Altijd al gehoopt dit schouwspel ooit eens te mogen zien, maar als het dan toch echt gebeurt, sta je wel even met een mond vol tanden……. Dit is toch weer heel anders dan met dolfijnen in gevangenschap zwemmen en hen voeren…… dit zijn wilde dieren en er wordt bij dit soort dolfijnen niet aangeraden om er tussen te gaan zwemmen. Wij hebben ons dus uitsluitend beperkt tot heel veel filmen, foto’s maken en vooral genieten van het schouwspel wat zich voor onze ogen afspeelde.
Nadat de dolfijnen een tijd langs onze boot hadden gezwommen, ze schijnen de golven veroorzaakt door de motoren achter de boot, fijn te vinden, kregen zij er blijkbaar genoeg van en weg waren ze. In de verte konden we er nog een aantal zien springen en tuimelen. De kapitein vond het toen ook genoeg en zei dat we nog naar een snorkelplaats zouden gaan. Dus wij weer van de voorpunt van de boot af en de kapitein gaf direct gas!
Bij ons huisrif aangekomen zijn wij weer gaan snorkelen en ook hier werden wij weer getrakteerd op een paar prachtige zeeschildpadden en natuurlijk niet te vergeten de clownsfish (Nemo) en allerlei ander mooi gekleurd koraal en visjes.
Na dit alles weer terug naar ons hotel en de rest van de dag een beetje geluierd en gelezen. Weer genoten van een perfecte lunch, wat kunnen die meiden toch koken! En daarna weer uitbuiken op een bedje met uitzicht op het rif.
Kortom: het was een perfecte dag en wat genieten we!!!!
Liefs,
Fred & Nori
Bunaken
Hallo daar zijn we weer,
Nu met het verhaal van vandaag. Vanmorgen eerst heerlijk ontbeten met een verse bananenpannenkoek en een bananensapje, wat eigenlijk meer op een bananenmilkshake leek, echt jammie!
Na het ontbijt de spullen gehaald en toen was het tijd om met de boot mee te gaan om te gaan snorkelen. De boot hadden we heerlijk voor ons viertjes dus alle ruimte….
Danny, de beheerder van Bunaken Village had gezegd dat we eerst naar een plek bij de Siladen zouden gaan met alleen maar koraal en weinig vis, nou weet ik niet wat hij verstaat onde weinig vis, maar het viel ons allerzins mee…. Visjes genoeg! Prachtige zwarte met lichtgevend blauwe staarten, een soort van gele barracuda’s en nog te veel om op te noemen. En dan natuurlijk het koraal, prachtig wuivend alsof er een klein briesje doorheen speelt…. Schitterend om te zien, al komen denk ik de kleuren op de foto’s niet zo heel goed over en was het ook niet zo kleurrijk als in bijvoorbeeld Egypte of Maleisië, maar desalniettemin erg mooi!
Daarna nog een andere snorkelplek aangedaan, hier gingen alleen Jolanda en Fred het water in en Tonny en ik bleven aan boord. Na een poosje kwamen de snorkelaars weer en gingen we naar een klein dorpje waar je wat souvenirs kon kopen. Daar even aangemeerd en rondgekeken, maar na een half uurtje gingen we alweer verder. Zo als zij het hier noemen naar Turtle City, dus vol verwachting klopte ons hart…… nou we zijn niet teleurgesteld! Prachtig mooie schildpadden in al hun glorie zien zwemmen. Fred heeft een poosje boven een kunnen zwemmen en hem of haar aan alle kanten kunnen fotograferen. Prachtig zoals ook de zonnestralen dan door het water schijnen en die dan de schildpad omgeven…….
Daarna was het alweer tijd om terug te varen en nadat we ons hadden afgespoeld, stond er alweer een overheerlijke lunch voor ons klaar. Verder hebben we niet zo heel veel gedaan. Fred is zich nu aan het douchen en gaat dan zo naar de massage en ik ga straks.
Verder doen we het deze laatste dagen dus heel rustig aan, morgen weer met de boot mee om te snorkelen en dan zien we wel weer wat voor moois het ons gaat brengen.
Tot morgen,
Liefs,
Fred & Nori
Tankoko - Bunaken
Lieve allemaal,
We zijn dus nu op de Bunaken. Het internet is hier heel slecht, maar ik zal hieronder het verhaal van gisteren hieronder plakken, zodat de volgorde nog een beetje blijft kloppen. Maar dan weten jullie waar het aan ligt wanneer jullie even niets van ons horen.
Het was weer een vroegertje vandaag. Om half vijf liep de wekker weer af omdat we omdat we om vijf uur opgehaald zouden worden voor wederom een wandeling door de jungle. Als eerste zijn we naar het nest gelopen waar de neushoornvogel zijn gezin probeert te stichten. Moedervogel zit al tijden op het nest en de jongen blijven dan zo’n 8 maanden bij haar. Zij komt al die tijd niet van het nest af en vader komt keurig iedere dag om zijn gezin te voeden. Hij zit dan op de tak en steekt steeds even zijn kop naar binnen, zodat moeder zijn bek kan leeghalen, dan komt hij weer naar buiten en kokt een paar keer om zo het ritueel weer te herhalen, net zolang tot het op is en dan vliegt hij weer weg om nieuwe voorraad te gaan halen. Heel bijzonder om dat zo duidelijk te mogen aanschouwen.
Daarna was het tijd voor de zwarte Macaques. Wij dachten nog dat we ze net als de Bear Cuscus, die we overigens vanmorgen ook weer hebben mogen zien, drie dit keer en dat terwijl het best zeldzaam is wanneer je ze ziet…… dat wij de macaques ver in de bomen zouden zien. Maar niets was minder waar. We kwamen midden in een hele troep terecht. ZO LEUK!!! Met natuurlijk het alfa-mannetje die alles goed in de gaten hield en heel veel kleintjes met hun moeder. De kleine dreumesen waren heerlijk met elkaar aan het stoeien en donderjagen, het waren net echt kleine mensjes…… over elkaar heen tuimelend en lekker krijsend achter elkaar aan en dan alles vlak langs ons heen…….
Ook hier natuurlijk weer veel te veel gefilmd en foto’s gemaakt, maar ja het was ook zo leuk. We kregen er gewoon geen genoeg van. Toch werd het daarna tijd om de terugtocht weer te aanvaarden en na flink klimmen en klauteren (gelukkig hadden wij onze goede wandelschoenen aan en waren we goed beschermd tegen alle plakdistels en andere prikdingen) kwamen we na een tijdje weer terug op het pad en wat denken jullie??? De Macaques vonden ons blijkbaar ook leuk, want ze zaten keurig naast het pad en toen we langsliepen konden we weer even van hen genieten. Ook nog een wild zwijntje gezien en toen was de “wandelsafari” weer voorbij.
Terug in de lodge stond het ontbijt al voor ons klaar. Heerlijk verse flensjes met jus d’orange en een kopje thee. Na het ontbijt gedoucht en onze tassen weer ingepakt. Het is weer tijd om deze locatie te verlaten en naar onze laatste bestemming van deze vakantie te gaan.
Na tweeëneenhalf uur kwamen we aan in de haven van Manado, waar net als in de andere havens die we gezien hebben, weer hard gewerkt werd. De bootjes waren hier wel kleiner, maar de vracht die er uit kwam, was dat zeker niet. Loodzware zakken die met 2 of 3 man op de nek van een andere man werden gehesen en die dan vervolgens in zijn eentje de gammele loopplank opliep alsof het niets woog wat hij op zijn nek had. Petje af hoor……. Alles werd dan weer op een klein gammel vrachtwagentje geladen (je vraagt je dan ook af hoe het kan dat zo’n ding niet omdondert) en dan ging het wagentje er weer vandoor en kwam het volgende bootje alweer aangevaren.
Uiteindelijk kwam ook de boot van Bunaken Village, het resort waar wij gaan verblijven. Eerst de andere gasten die het verblijf er alweer op hadden zitten met de bagage eruit en wij er dan vervolgens weer in. Nog wat proviand geladen en daar gingen we…… Over de diepblauwe Celebeszee naar de Bunaken. Daar aangekomen werden we in met onze bagage in een Batjah geladen, dat is een soort vrachtautootje, maar dan met een brommer ervoor….. en daar werden we mee door het dorpje gereden naar ons resort. Daar aangekomen werden we weer aangenaam verrast. Welkomstdrankje stond al voor ons klaar, nog even wat formaliteiten invullen en wat informatie aanhoren en toen was de lunch ook voor ons gereed. Heerlijk hoor wanneer alles zo voor je geregeld wordt.
Nadat we ons geïnstalleerd hebben op de kamer is Fred gaan snorkelen en ik ben heerlijk gaan lezen. Het is een prachtig plekje en vooral heel rustig, dus dat gaat vast goed komen hier de komende dagen. Morgen gaan we mee op een snorkeltrip en als ik zo de foto’s zie die Fred nu al heeft gemaakt, moet dat vast weer heel mooi worden.
Ik zou zeggen tot morgen,
Liefs,
Fred & Nori
Togian eilanden
Het is vrijdag 12 augustus. Vandaag vervolgen we onze lange weg naar de Togian-eilanden. We vertrekken om 6 uur met het bootje van Tando Bone Bungalows naar de oever van het Poso-meer. We krijgen een ontbijt box mee. Annelies zwaait ons uit. Aan de oever staat onze getrouwe Anton al met zijn busje op ons te wachten. Ik weet niet of hij vannacht weer heeft geslapen in Hotel Mitsubishi. Ons staat een rit van circa 4,5 uur te wachten naar Ampana. Het is wederom een prachtige rit en voorbij het plaatsje Poso gaan we richting de Golf van Tomini. Langzamerhand kleurt het water turquoise blauw, hopelijk een voorproefje van de Togian-eilanden.
Om 11 uur bereiken we Ampana, de belangrijkste plaats voor de oversteek naar de eilanden. Aangezien op de eilanden zelf niet veel te krijgen is moeten toeristen hier de nodige voorzorgsmaatregelen nemen. Iets, wat later blijkt, menig toerist niet doet. Wij behoeven ons daar geen zorgen over te maken. Voor ons is alles geregeld, alleen zorgen dat we voldoende rupies bij ons hebben want een ATM is er niet en creditcards kennen ze nog niet. Even voorbij Ampana worden we gedropt bij Marina Cottages. Aangezien het bootje van ons resort, Island Retreat, er nog niet is kunnen we eerst rustig lunchen. Anton moet ons blijkbaar overdragen want hij blijft nog bij ons. Hem staat een zeer lange rit terug te wachten naar Makassar. Nadat hij heeft aangegeven dat de boot binnen een half uur er zal zijn neemt hij afscheid van ons. Hij heeft ons toch ruim een week van het zuiden van Sulawesi tot Ampana veilig overgebracht.
De boot komt om half 2 in zicht. De bootsjongen stort duizenden excuses over ons heen dat hij te laat is. Iets met duikers die hij eerst nog ergens in het diepe moest gooien. De bagage wordt aan boord gezeuld, wij nemen plaats op de nauwe plankjes van de prauw en dan denken we dat we weg kunnen. Nee dus, want ook de bootsjongen gebruikt dit ritje om wat zaken mee terug te nemen, met name benzine en motorolie. Hij zeult en rent heen en weer met grote jerrycans en klaagt toch ook wel dat het verdomde warm is. De luchtvochtigheid is vandaag hoog.
Eenmaal in beweging is het heerlijk op het bootje al wordt wel een aanslag gepleegd op ons zitvlees, want comfort brengt het bootje ons niet. Even later zien we in de verte de eilandengroep al liggen. Dan denk je dat je er snel bent maar dat vertekent erg. Na 2,5 uur varen komt ons resort in zicht, prachtig gelegen in een idyllisch baaitje. In een blauwe zee, met een hagelwit strandje voor de deur, schitteren een aantal cottages in de zon. Wauw, this is Paradise Island. We krijgen bungalowtje 9 toegewezen, een eenvoudige kamer met een 2-persoonsbed met klamboe, een kast en een badkamer die iets lager gelegen is met een mandibak. Ja want we moeten hier 4 nachten even een stapje terugdoen, geen airco, geen fan, elektriciteit op een generator na zonsondergang (d.w.z. ongeveer om 18.00 uur) tot 23.00 uur, en dus geen douche maar een mandibak. Voor ons geen probleem want liever een goed werkende bak water over je heen dan een poging om een Westerse douche aan te leggen waarbij je van druppel naar druppel moet springen. Het zal alleen wat zweten worden ’s nachts na de airco’s van de laatste weken.
Om even af te koelen daal ik via de lange steiger het trapje af. Van echt afkoelen is geen sprake, het water is niet lauw maar gewoon warm. Om half 6 begint het schouwspel van de zonsondergang. Vanaf onze veranda kunnen we het prachtig volgen. Wat een plaatje. We mandiën en worden om 7 uur geroepen voor het avondeten. Er zijn nog 3 andere mensen, Fransen. Gezamenlijk verorberen we het heerlijk bereide eten, verse frietjes, koolsla en groente. Eindelijk weer wat groen want dat hebben we de laatste week niet veel meer gehad. De koude Bintangs smaken daar heerlijk bij.
We blijven hier dus 4 nachten en we denken dat we dat wel overleven op zo’n mooi tropisch plekje. We gaan ons nu voorbereiden op een waarschijnlijk klamme nacht ……. schoonheid heeft zijn prijs haha.
Zaterdag 13 augustus. Het is al om half 6 licht. De eerste uurtjes van de nacht waren inderdaad erg klam. Van slapen komt in eerste instantie niets terecht. Ook de generator maakt het nodige lawaai. Na 23.00 uur wordt het stil. Midden in de nacht merk ik dat ik het niet meer zo warm heb, het is nu lekker. Ik slaap totdat ik wakker word van het licht.
Nadat we worden opgeroepen om het ontbijt te nuttigen vertrekken we om 9 uur met de prauw voor een aantal snorkeluurtjes. In een uurtje varen we naar het eiland Taupan, één van de vele eilandjes in de archipel van Togian. In het diepblauwe warme water worden we een uurtje losgelaten om te snorkelen. Het rif met zijn kleurrijk koraal en tropische visjes nodigt uit tot verkenning. Die onderwaterwereld blijft toch fascinerend. Tegen het middaguur zijn we terug en nuttigen we de lunch. De rest van de middag staat in het teken van ontspannen in de hangmatten. Ik ga tussendoor nog even snorkelen bij het huis rif. Het is heerlijk na de weken van rondtrekken om hier even de tijd te vergeten. Geen zorgen om terroristische aanslagen, geen Olympische Spelen, geen wifi, geen internet, even back to basics. Heerlijk. Zo vergaat het ook de zondag (14 augustus). Hetzelfde ritme, alles plan-plan (rustig aan). Opnieuw een snorkeltourtje maar nu naar een atol, Pasir Tengah. Nori kiest ervoor om rustig in haar hangmatje te hangen. Eenmaal aangekomen bij de atol blijkt ondanks de vlakke zee de tegenstroming sterk te zijn. Dat wordt even werken om tegen de stroom in te snorkelen. Ook hier is het prachtig, ook grotere vissen doorkruisen hier het rif. Na een tijdje verlaten we de snorkelplek om nog een ander plekje te verkennen. Het koraal is hier wat kleurrijker. Voldaan keren we terug en beperken we ons verder weer tot het plan-plan ritme. Lekker hangen in de hangmat met de E-reader. ’s Avonds krijgen we pizza, heerlijk gebakken door de familie die het restaurant beheert. Ze hebben wederom hun best gedaan. Morgen nog één zo’n lekkere luie hangdag. Wat kan nietsdoen in deze omgeving toch heerlijk zijn.
Ik pik de draad weer op. Het is inmiddels maandag 15 augustus. Ik kan hierover kort zijn, we hebben heerlijk niets gedaan. Luieren in het hangmatje, lezen en vooral genieten van de paradijselijke omgeving vanaf onze veranda. ’s Avonds wordt een reuze vis geserveerd, heerlijk, wat kunnen ze hier met de beperkte middelen koken.
Het bezoek aan de Togian-eilanden zit er weer op. Het is dinsdag 16 augustus. We vertrekken om even voor 9 uur met Obbi per prauw naar Ampana. We worden door het personeel uitgezwaaid. Langzaam verdwijnt ons paradijsje van 4 nachten uit ons zicht en zetten we koers richting Ampana. De zee is wat ruwer dan op de heenreis terwijl Obbi er goed de vaart in houdt. Het bootje met al onze bagage klapt af en toe op de golven. We doen er uiteindelijk een uur korter over dan op de heenweg, binnen anderhalf uur staan we weer op het kiezelstrand van Marina Cottages. Daar staat onze chauffeur met Toyota ons al op te wachten. Wat is het toch allemaal subliem geregeld door Footprint Travel. We nemen afscheid van Obbi en starten de lange rit van 5 uur naar Luwuk. Grote stukken van de weg worden gerestaureerd en verbreed na de regentijd. Om half 3 zijn we al in Luwuk. Het Estrella Hotel is echter aan de andere kant van de stad gelegen, we moeten eerst door het centrum. En daar doen we een uur over want het is razend druk vanwege de voorbereidingen van Onafhankelijkheidsdag morgen. Muziekkorpsen paraderen door de straten met schoolkinderen die keurig in een soort militaire pas lopen. Aan de kant staan de bewoners te kijken. En wij kachelen daar gewoon met de Toyota doorheen. De ramen zijn geblindeerd maar zodra we de raampjes naar beneden draaien en ze ons kunnen zien beginnen de mensen naar ons te zwaaien en roepen ze constant “hé Mister”. Zo voelen Maxima en Willem zich dus haha.
Het Estrella Hotel ligt even buiten de stad op een heuvel met uitzicht op de zee. Het doet wat zakelijk aan maar na de “lay-back” accommodatie op de Togians is dit wel even lekker om een goede douche te nemen. Maar eerst maken we gebruik van het Happy Hour aan de bar, althans dat denken we. Op de kaart staan allemaal lekkere cocktails en daar hebben we echt eens zin in. Twee besteld, even later komt het barjochie weer terug om ons te vertellen dat ze geen Cointreau hebben, dan maar een andere cocktail. Jullie zullen het niet geloven maar dat hebben we zo 3x geprobeerd en toen hebben we maar gezegd “laat maar”. Dan maar een flesje witte wijn. Is die koud, ja die is koud, lekker, doe maar, even later: “Mister, wine no cold”. Grrrrrr. Zuchtend hebben we vervolgens 2 cola besteld.
We hebben inmiddels lekker gedoucht en de voorbereidingen getroffen om de tassen te herpakken voor de binnenlandse vlucht morgenvroeg van Luwuk naar Manado. We mogen namelijk maar 10 kilo meenemen!! Haha, dat gaat echt niet lukken.
We hebben net lekker gegeten. Ook hier ging weer van alles mis, tempura golden prawn, als voorgerecht, jammer………. Die kwam bij het hoofdgerecht….. maar het was allemaal heerlijk, dus we hebben ons best gedaan om zoveel mogelijk op te eten…… Nu nog een kopje thee op de kamer en dan lekker slapen. Tot morgen.
Liefs, Nori & Fred
Tentena
Vandaag een rustige dag met alleen een ochtendprogramma naar de Saluopa waterval. Dat was op ons verzoek omdat we vanmiddag lekker willen relaxen bij ons bungalowtje aan het water. Om 8 uur vertrokken we. De prauw van ons resort zette ons eerst over naar de oever want de bungalowtjes zijn alleen via het water bereikbaar. Aan land wachtte Anton ons op met het busje en reden we in een half uurtje naar het dorpje Tentena alwaar we onze gids Elly oppikten. Dit kleine dorp nestelt zich aan de monding van de Poso-rivier, in het uiterste noorden van het Poso-meer. In het centrum werden we even losgelaten om bij de brug en de paalwoningen een blik te werpen op de vallen waarmee grote palingen (soms meer dan 2 meter lang en meer dan 20 kg zwaar) worden gevangen. Geen paling overigens gezien (wel kippen). Even verder werden we voor een tweede keer de bus uitgezet om een rondje over de lokale markt te lopen. Na alle kleurrijke en overwegend heerlijk geurende markten van de afgelopen weken lag deze markt er wat verlaten bij. Wij waren er dan ook snel klaar mee, zeker nadat we observeerden dat vleermuis blijkbaar hier een heerlijke delicatesse is en bepaalt niet vriendelijk aan zijn of haar einde komt. Genoeg slachtpartijen gezien in Toraja zou ik zo denken. Dus verder op weg naar de waterval.
De Saluopa waterval is omringd door tropisch regenwoud. Bij de ingang, te midden van de cacaoplantages, werden we in een warung getrakteerd op een kopje thee met kokoskoekjes. De laatste honderden meters hebben we te voet afgelegd naar de waterval. Daar aangekomen werden we verrast door een prachtige combinatie van natuurschoon en watervalletjes. Als een elegant gordijn van schuim heeft de waterval de rots gepolierd en op verschillende niveaus enkele natuurlijke bekkens uitgeslepen te midden van een explosie aan groen. Het kristalheldere en koele water verleidt zeer kleine tot middelgrote vlinders met de prachtigste kleuren tot een heus ballet. In combinatie met het zonlicht dat zich in stralen door het tropisch regenwoud een weg probeert te banen, zorgt het geheel voor een idyllisch schouwspel. In de vele poeltjes tussen de watervalniveaus kun je heerlijk baden en een beetje zwemmen. De krachtige watervalstromen zelf zorgen voor een schoudermassage. Nori en ik hebben ons daar heerlijk laten verwennen.
Bij de waterval hebben we gepicknickt. Elly had daartoe zelf een lunch voor ons in boxjes voorbereid: groente, gepaneerde kip, mie, rijst en als nagerecht stukjes watermeloen. Het smaakte heerlijk, ondanks het nog vroege tijdstip (11.00 uur). Na de lunch dezelfde weg teruggereden. In Tentena even de simkaart van de iPhone opgeladen en dan koers zetten naar de prauw om ons over te laten zetten naar onze bungalow. Dat ging echter niet zonder slag of stoot. Bij aankomst aan de oever was er geen bootje te zien. Anton is daarop maar een stukje al luid toeterend doorgereden. Vanaf de weg zie je namelijk de 8 bungalowtjes al liggen en op deze wijze hoopte hij iemand wakker te schudden. Dat lukte dus niet. Dan maar proberen te bellen en na een aantal pogingen bleek hij contact te hebben. Na 10 minuten zagen we de prauw aankomen varen en zijn we in no time overgezet. Meteen een heerlijke duik in het Poso-meer genomen en de rest van de middag een beetje gelezen en op de veranda gezeten, een Bingtangetje erbij genomen en dan was het weer tijd voor een plons in het heerlijke water. Wat een narigheid. Inmiddels gedoucht en straks gaan we eten.
Morgen vertrekken we om 6 uur om naar Ampana te reizen. Daar worden we overgezet naar ons tropisch paradijsje (hopen we) op één van de Togian-eilanden in de Golf va Tomini. Om jullie even een idee te geven waar deze eilandengroep gelegen is: net onder de evenaar ten westen van de Molukken.
Tot morgen, liefs Nori en Fred
Van Pendolo naar Tentena
Vanmorgen zijn we weer om 8 uur vertrokken. Niet met de bus en mr. Anton dit keer, maar met Elly onze gids en de boot. Na een klein stukje varen kwamen we bij het eerste kampong, Tindolo, waar we de waterval, de Kandela, bezocht hebben en thee hebben gedronken bij mensen thuis. Hier werd nog eens aan mij uitgelegd dat ik een Indo ben een combinatie van Nederland en Indonesië, haha alsof ik dat zelf nog niet allang wist…….. ook noemen ze me hier wel gado-gado, wat ook weer slaat op die mix……
Na even door het dorpje te hebben gelopen, konden we even verderop weer op de boot plaatsnemen. Weer een stuk varen over het prachtige Posomeer. Dit Posomeer is wel 35km breed en 16km lang om jullie even een idee van de omvang te geven. Het schijnt op sommige plaatsen zelfs meer dan 600m diep te zijn.
Aangemeerd bij de tweede kampong, Dulumai. Mooi bloemrijk en al helemaal in de startblokken voor 17 augustus, wanneer het hier Onafhankelijkheidsdag is. Vlaggetjes staan al vrolijk te wapperen langs de huizen en later bij het schooltje, waar we kennismaken met de staff en de leraren, mogen we ook binnen kijken en zingen de kinderen voor ons het lied wat zij hebben geleerd. Het klinkt prachtig en de een doet nog harder zijn best dan de ander…….sommigen kijken er ook heel ernstig bij.
In de eerste instantie vinden ze de foto’s nog een beetje eng, maar wanneer de echte waaghalzen al op de foto zijn geweest volgt zo langzamerhand ook de rest.
Nadat de kinderen hebben geholpen de boot weer in het meer te duwen, worden wij lachend door kinderen en docenten uitgezwaaid…… weer een prachtige ervaring!!
Nu hoeven we nog maar zo’n 40 minuten te varen en dan meren we aan bij ons hotel voor de komende twee nachten. Het Tando Bone Resort. Gerund door de Nederlandse Annelies en haar man, welke wij tot nu toe nog niet hebben gezien, maar waar wij van hebben begrepen dat hij Indische is. Een gevalletje grenzeloos verliefd dus…….
Bij het zien van de huisjes worden we spontaan weer een beetje wakker, voor zover dat nodig is dan…. Wat een leuke huisjes!!!!! Zitkamer, keuken, slaapkamer, badkamer, leuke veranda en zwemmen direct vanuit de voordeur. HEERLIJK!!!!
Nadat we hebben geluncht, hebben we dan ook meteen een duik in het meer genomen. Heerlijk verfrissend was dat. Verder heerlijk even een middagje luieren, beetje schrijven lezen en zwemmen…. Elly heeft ons weer gedag gezegd nadat ze het programma voor morgen met ons had doorgenomen. Morgenochtend zien we haar weer. Maar nu RELAX!!!
Liefs,
Fred & Nori
Van Rantepao naar Pendolo
Vanmorgen zijn we om half 8 vertrokken, want we hadden volgens de beschrijving een lange weg te gaan. Als alles meezit, dan moeten we aan het eind van de middag vlak voor het donker op plaats van bestemming zijn. Onze Anton had er daarom soms aardig de sloffen in.
Ik heb vanmorgen de laatste antibiotica naar binnen gegooid en ik hoop nu wel de ergste gehad te hebben. De hoofdpijn is in ieder geval weg. Soms nog wat dizzy, maar dat wijt ik natuurlijk aan de medicijnen.
Al slingerend hebben we ons een weg omhoog en omlaag gebaand, hevig heen en weer geschud door de enorme kuilen die er af en toe in de weg zaten. Maar ook weer genoten van de mooie uitzichten en toch ook weer de nodige dutjes gedaan. Op die manier vliegt de tijd ook…..
We hebben geluncht in Mangkutana. Daar was ook de familie bezig met de dagelijkse beslommeringen, waaronder het maken van sambal. In een enorme vijzel lag zeker wel een paar kilo chilipeper en moeder de vrouw was daar met een soort grote honkbalknuppel flink op los aan het rammen. Lijkt me overigens ook een enorm goede afleidingsmanoeuvre wanneer je een keer boos bent op iemand, gewoon even een paar kilo sambal maken…. Haha
Na het eten zei Anton dat we nog een uur of drie moesten, maar dat bleek later mee te vallen en tegen half vijf kwamen wij aan in hotel Mulia Poso aan het Poso meer. Wij kregen een hutje met uitzicht op het meer toegewezen. Het is heel eenvoudig maar super sfeervol. We zijn maar wel zo verstandig geweest om even de klamboe op te hangen, dan hebben we die ook weer niet voor niets meegenomen.
Na een heerlijk kopje thee, wat Elly onze gids voor de komende twee dagen ons kwam brengen, hebben we ons opgefrist en nu is het tijd om te gaan eten. We zijn benieuwd wat de pot schaft, maar dat vertel ik straks.
Heerlijk gegeten. Vooraf een groentesoepje en daarna lekker gewokte groenten en kip in een soort van ketjapsaus met chilipepertjes en witte rijst. Kopje thee na en ondertussen kennis gemaakt met de kapitein en zijn hulpje van de boot waar we morgen mee varen. We vertrekken om 8 uur omdat dan de golfslag nog relatief laag is.
Voor nu selamat tidur…..
Liefs,
Fred & Nori
2-daagse trekking door Toraja
Het is tijd voor onze 2-daagse trekking door Torajaland. Nori is nog steeds niet opperbest, maar opgeven is voor haar geen optie.
Op dag 1 van de trekking vertrekken we met Antons busje om 9 uur naar het beginpunt van de wandeling. We worden afgezet in het plaatsje Ke’pe. Het dorp is hooggelegen in de bergen op circa 1.300 meter. We nemen afscheid van Anton en gaan op pad. De wandeling voert ons dwars door de prachtige bergen met mooie vergezichten op rijstvelden en op Rantepao. Al snel verlaten we de echte bewoonde wereld en passeren we authentieke Toraja-dorpjes. We boffen met het weer, de lucht kleurt prachtig blauw en het is helder. Volgens Petrus, onze gids, komt dat echt niet altijd voor. Nu maar hopen dat het zo blijft want tot nog toe zijn we nog elke middag getrakteerd op een forse tropische bui, niet erg als je lekker in de auto zit, maar tijdens de trekking is dat echt geen pretje, zeker niet als je de dag daarna je natte kleren weer aan moet doen. Want veel hebben we niet bij ons, alles zit gepropt in ons dag rugzakje en dan moeten ook nog de nodige liters water meegezeuld worden.
Onderweg zwaaien kinderen naar ons en lopen achter ons aan, anderen zijn verlegen en kruipen als we langskomen onder moeders rokken weg. Na anderhalf uur lopen stoppen we even in een dorpje en krijgen we een kopje thee aangeboden. We vervolgens onze trip al klimmend door de bossen. Rond lunchtijd stopt Petrus midden in een bos en nemen we plaats op een aantal omgehakte boomstammen. Uit zijn rugtas tovert hij de lunchboxjes met daarin een Nasi Goring Speciaal, speciaal omdat er een omeletje bij zit en een stukje kip. Het bakkie is nog lauwwarm maar juist dat baart ons zorgen want bacteriën hebben zich al een aantal uren heerlijk kunnen nestelen in het eten. Hoe goed bedoeld ook, we beperken ons tot het eten van wat rijst en geven na afloop de restanten aan een aantal jongetjes die ons toevallig passeren.
We vervolgen onze trekking en dalen nu eens een stukje af. Na de kritische klok van 3 uur, het tijdstip waarop de vorige dagen de tropische buien losbarstten, concluderen we voorzichtig dat we mogelijkerwijs vandaag droog overkomen. Petrus heeft inmiddels contact gehad met een dorp waar sprake zou zijn van een overledene. Als we het dorpje bereiken worden we hartelijk ontvangen door de familie die hier vanuit Makassar is neergestreken om de voorbereidingen te treffen voor de begrafenis. We worden onthaald met een warm kopje thee. De voorbereidingen voor de begrafenis zijn in volle gang. Dat wordt vooral duidelijk door de bouw van de gastenverblijven en de receptie met bamboepalen. Even later wordt het ons duidelijk dat niet één maar twee familieleden overleden zijn. In januari jl. is opa van over de honderd overleden en drie maanden geleden de dochter, Martha, op 60-jarige leeftijd. Vader en dochter zullen na de oogst in september gezamenlijk worden begraven. De draagberrie van bamboe is een replica van de tongkonan, het traditionele Torajahuis, voor deze gelegenheid in twee verdiepingen verbouwd voor opa en Martha.
De broer van Martha vraagt ons op een gegeven moment of wij de overledenen willen zien. In deze fase beschouwen de Toraja ’s de overledene nog niet als dood. In afwachting op de begrafenis, die dus soms pas na maanden en zelfs na jaren wordt georganiseerd (om fondsen te verwerven voor het houden van de plechtigheid en het kopen van zoveel mogelijk buffels en varkens om deze te slachten tijdens de plechtigheid) rust de overledene tussen de zijnen in de tongkonan. Nadat het lichaam is gebalsemd, wordt het behandeld als een zieke: het wordt verzorgd, men brengt eten en praat ermee met het grootste respect. Pas na de begrafenisplechtigheid wordt de persoon beschouwd als overleden. Vandaar dat het een hele eer voor de familie is, en zelfs respectvol, als we de in onze ogen dode persoon vereren met een bezoek. We klimmen het smalle trapje op van de tongkonan en via kleine kamertjes komen we in de achterruimte waar de kist staat. Het deksel wordt van de kist gehaald en daar ligt opa, gebalsemd en al, zijn gouden brilletje op zijn neus. Door het balsemen en het feit dat hij hier al een half jaar ligt is hij inmiddels zwart geworden. Eng is het zeker niet, je voelt op dat moment dat je je verplaatst in de wel zeer bijzondere dodencultuur van de Toraja ‘s. Aan de wand hangt een foto van opa. Trots vertellen de familieleden over hun overleden vader. We kunnen er nauwelijks iets van begrijpen, één ding is zeker, ze zijn heel trots om ons opa te tonen. Petrus is achter gebleven. Hij vindt het zien van een dode naar. Raar als je bedenkt dat hij ook een Torajaman is en dus volledig is opgegroeid met de dodencultuur.
Na opa goedendag gewenst te hebben en ik help om de deksel weer op de kist te leggen, denken we dat het zo wel voldoende is. Maar nee hoor, we worden bijna meegesleurd naar de naastliggende tongkonan waar Martha ligt. Hier voltrekt zich hetzelfde ritueel, alleen ziet Martha er nog iets menselijker eruit, het is dan ook nog maar 3 maanden geleden!
Heel bijzonder om dit mee te maken. We hebben nu alle aspecten van de dodencultuur van de Toraja ‘s gezien. We nemen afscheid van de familie en vervolgen onze weg.
Na 6 uur lopen komen we omstreeks half 4 aan bij ons overnachtingsadresje, zoals Petrus zegt: Hotel Californië. We slapen in een origineel Toraja-dorp met een aantal tongkonans en rijstsschuurtjes. In één van de tongkonans slapen we. Nori is heel moe, voor haar waren de inspanningen met koorts veel zwaarder. Het lijkt mij verstandig dat ze rust neemt. In het achterste vertrek, iets verhoogd ten opzichte van het middengedeelte, is een klein deurtje met een gordijntje. Daarachter is een kamertje met twee matrassen, kussentjes en dekens. Nori gaat lekker slapen. Op het platform van de rijstschuur neem ik een Bintang en neem deze bijzondere dag nog eens door met Jolanda, Tonny en Petrus. Petrus gaat samen met de familie het avondeten voorbereiden. Om 6 uur wordt het avondeten geserveerd aan een lange tafel in de keuken. Het traditionele eten bestaat weer uit rijst, sperziebonen, kip in een kokossaus met aardappelen en gekookte kip in kokos en bamboe. Nori heeft zich weer aangesloten bij de ploeg. We eten zeer bescheidden, het vlees wordt nu eenmaal niet zo bereid zoals wij dat gewend zijn en dan met al die bloederige taferelen van de laatste dagen …….
Het is inmiddels pikkedonker geworden en eigenlijk rest ons niets anders dan met de kippen op stok te gaan. Voor Nori is het ook goed om eens lekker lang te slapen dus om half 8 sluiten we onze oogjes.
’s Nachts hoeven we er gelukkig maar een keer uit om te plassen. Dat is een hele onderneming, dus we hebben afgesproken met elkaar om daar een gezamenlijk uitje van te maken. In het pikkedonker met een zaklamp door de slaapruimte van Jolanda en Tonny, met zijn piepende tussendeurtjes, het zeer smalle trapje af, het hoekje om van de tongkonan en dan langs het huis net totdat je zo’n beetje 300 meter naar beneden stort moet je rechts afslaan om af te dalen naar het toilethuisje. De sterrenhemel lacht ons wel toe.
’s Morgens worden we vroeg wakker. Om 5 uur staat iemand met bamboestokken de rijst te pletten, iemand staat te zagen, een ander staat met een kettingzaag het oerwoud om te hakken en dan heb ik het nog maar niet over de talloze kinderen die wel héééél wakker zijn. We besluiten om uit bed te kruipen na een best goede nachtrust. Nori voelt zich aanzienlijk beter. We kleden ons aan en besluiten door het dorpje te lopen om te kijken wat daar zoal ’s ochtends gebeurt. We horen een hoop gegil en ja hoor, even verder op worden 2 varkens geslacht. Als we het tafereel naderen worden we warm onthaald door lachende locals die druk in de weer zijn om met branders de haren van de varkens te verwijderen. Reden van dit ritueel, een meisje in het dorp is één jaar geworden. Ja, zo kan ik ook honderden redenen verzinnen om de gehele dierenstal uit te moorden. Even later liggen de varkens in mootjes en is het slagveld weer compleet. Ook goedemorgen. Tijd voor een lekker ontbijt met varkens……, uh nee, versgebakken pancakes. Petrus staat met een schort in de keuken waar in het Nederlands geschreven staat “Ik ben een kampioen in de keuken”. Op zijn hoofd heeft hij een soort bivakmuts, skimuts getrokken, tja, het is immers nog freezing buiten, zo’n 18 graden, brrr.
Het flensje smaakt overheerlijk. Om half 9 vertrekken we voor de laatste 4,5 uurtjes van deze trekking. Het weer is wederom uitstekend, alleen de vochtigheidsgraad is beduidend hoger vandaag dus dat betekent meer zweten. We passeren weer leuke dorpjes, de kinderen zijn hier overwegend heel verlegen. Als we naar ze toe lopen of een foto willen maken schieten ze weg. Als we dan vervolgens doorlopen rennen ze achter ons aan al luid schreeuwend. Helden op blote voetjes. In een dorpje rusten we weer even op het platform van een rijstschuurtje. Ik neem plaats naast een oude man. Hij begint hele verhalen af te steken tegen me. Met de vertaling van Petrus kan ik iets ervan volgen. In ieder geval blijkt hij 85 jaar te zijn. Het zijn prachtige mensen, goedlachs, soms met drie tanden nog in hun mond, soms nog maar één. Het mooiste plaatje is een wel heel fragiel oud vrouwtje met nog één tandje en enorme flaporen, maar wel een prachtige lach.
Het laatste stuk gaat heel steil naar beneden. Er wordt een behoorlijke aanslag gepleegd op onze knietjes, kuiten en enkels die nu toch wel vermoeidheidsverschijnselen gaan vertonen. Na 4,5 uur lopen komen we aan in het dorpje Sale, waar Anton ons met het busje staat op te wachten. We vleien ons neer op de achterbank. Nori heeft het toch maar mooi geflikt ondanks haar influenza. Ze ziet nu al weer gretig uit naar een volgende trekking J.
Onderweg geluncht en dan snel naar het hotel om en warme douche te nemen. We verblijven in hetzelfde hotel, Indra Toraja, krijgen weer een tamarinde als welkomstdrankje en dezelfde kamernummer 210. Even uitrusten, de site bijschrijven en dan straks nog even wat gaan eten. Morgen wacht ons een lange rit van Zuid-Sulawesi naar Centraal-Sulawesi.
Tot morgen, liefs Nori & Fred